NU PONOROGO

Official Website PCNU Ponorogo

Khutbah Bahasa Jawa: Ngelingi Owahing Mangsa, Nggugah Elinging Manungsa*

Khutbah Jumat bahasa Jawa tentang owahing mangsa minangka pangeling supaya manungsa tansah eling marang Allah, muhasabah diri, lan ngiyatake iman lan takwa.

Khutbah Kapisan

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ، وَأَجْرَى الرِّيَاحَ وَالسَّحَابَ بِحِكْمَتِهِ، وَجَعَلَ الْمَاءَ سَبَبًا لِلْحَيَاةِ. أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ. اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ.

أَمَّا بَعْدُ، فَيَا عِبَادَ اللَّهِ، أُوصِيكُمْ وَنَفْسِي بِتَقْوَى اللَّهِ، فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُونَ.

Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah.

Sumangga kula lan panjenengan sedaya sami tansah ningkataken iman saha takwa dhumateng Allah Subhanahu wa Ta’ala. Takwa boten namung kawujud saking kathahipun ibadah, nanging ugi saking resikipun manah, saehipun tindak tanduk, saha tanggel jawab kita dhumateng titahipun Gusti Allah.

Wonten ing wulan Jumadal Ula menika, kita dipunelingaken supados langkung nggatekaken tandha-tandhaning kawicaksanan Allah ing alam. Naminipun Jumadal Ula wonten sesambetan kaliyan kahanan mangsa nalika dipunparingi nami ing jaman rumiyin. Nanging tanggalan Hijriah manut lumampahing rembulan, saéngga wulan menika boten mesthi dumugi ing mangsa ingkang sami. Ingkang wigatos, saben owahing mangsa saged dados pangeling-eling supados manungsa boten kesupen dhumateng Ingkang Maha Kuwasa.

Kadhangkala jawah tumurun deres, kadhangkala sumber toya saya asat. Para among tani ngraosaken owahing wekdal nandur; tiyang sepuh kuwatos nalika udan boten enggal rawuh; masyarakat ing papan sanes kedah langkung waspada nalika udan ageng. Ing jaman samenika, owahing iklim saged nambah bebayaning sawetawis cuaca ekstrem. Sedaya menika ngajak kita eling, bilih gesang manungsa gumantung kaliyan peparingipun Allah, sarta kedah dipuniringi ikhtiar lan kawicaksanan.

Gusti Allah Subhanahu wa Ta’ala paring dawuh wonten ing Surat Al-A’raf ayat 56:

وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا ۚ إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ

Tegesipun: “Lan aja padha gawe rusak ing bumi sakwise bumi iki ditata kanthi becik. Padha nyuwuna marang Allah kanthi rasa wedi lan ngarep-arep marang welas-Asihe. Satemene, rahmate Allah iku cedhak karo wong-wong kang padha tumindak becik.”

Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah.

Ayat menika maringi piwucal bilih bumi punika amanah, sanes barang ingkang saged dipunagem sakarepe piyambak. Manawi alam dipunrusak, wit-witan dipuntebangi tanpa pangreksan, lepen dipunregedi, utawi toya dipunborosaken, ingkang nandhang akibat asring ugi para tangga teparo lan anak putu kita. Nanging kita ugi boten pareng gampil ngadili tiyang ingkang nandhang banjir utawi kekeringan minangka tiyang ingkang dipunukum Allah. Tugas kita inggih punika nulungi, ndongakaken, saha ngudi sebab-sebabipun kanthi wicaksana.

Pramilo, wonten 3 perkawis ingkang penting kito gatosaken sak lebetipun gesang bebrayan ing masyarakat:

Sepisan, sumangga ngiyataken eling lan syukur. Nalika toya taksih mili, sampun ngantos kesupen bilih punika nikmat. Nalika hawa kraos panas utawi udan boten tumurun, kita saged langkung sregep ndedonga, istigfar, saha introspeksi. Nanging donga kedah dipunsarengi lampah nyata: ngirit toya, ngreksa sumber, lan boten mbucal sampah ing lepen. Tasawuf mucalaken bilih manah ingkang syukur badhe nglairaken tumindak ingkang kebak welas asih.

Kaping kalih, sumangga ngrumat bumi kanthi amal alit nanging ajeg. Rasulullah ﷺ paring piwucal wonten ing hadis ingkang diriwayataken dening Imam Al-Bukhari, bilih tiyang Islam ingkang nandur wit utawi tetanduran, lajeng wohipun dipundhahar manuk, manungsa, utawi kewan, punika kacathet minangka sedekah. Pramila, nandur wit, ngreksa pekarangan, lan njagi resiking lingkungan saged dados ibadah ingkang migunani tumrap kathah makhluk.

Kaping tiga, sumangga ngiyataken guyub rukun. Sebarengan ngresiki got, njagi sumber toya, lan rembugan kanthi tentrem nalika nemtokaken panganggone banyu. Beda pamanggih boten prelu ndadosaken pepisahan, awit paseduluran Islam, sesami warga bangsa, lan sesami manungsa kedah tansah dipunreksa.

Pramilo, sumangga kula lan panjenengan sedaya miwiti saking ingkang prasaja: mateni kran ingkang boten dipunagem, boten mbucal sampah ing saluran, lan nandur utawi ngrumat wit-witan. Para tiyang sepuh saged maringi tuladha dhumateng putra-putrinipun. Sampun ngantos kita saged maringi pitutur bab iman, nanging kesupen njagi peparingipun Allah ingkang wonten ing sacelak kita.

Mugi-mugi owahing mangsa menika dados sabab tangining manah, saya kiyat ibadah kita, saya jembar katresnan kita dhumateng sesami, saha saya temen pangreksa kita dhumateng bumi. Mugi Allah paring jawah ingkang maedahi, nyingkiraken bebaya, saha nuntun kita dados kawula ingkang tansah syukur, sabar, lan tanggel jawab. Amin ya Rabbal ‘alamin.

بَارَكَ اللَّهُ لِي وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ، وَتَقَبَّلَ مِنِّي وَمِنْكُمْ تِلَاوَتَهُ، إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ.  وَقُلْ رَبِّ اْغفِرْ وَاْرحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّحِمِيْنَ.

Khutbah Kapindu

الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَتُوبُ إِلَيْهِ وَنَتَوَكَّلُ عَلَيْهِ.  أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ. اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ.

أَمَّا بَعْدُ، فَيَا عِبَادَ اللَّهِ، أُوصِيكُمْ وَنَفْسِي بِتَقْوَى اللَّهِ وَطَاعَتِهِ، لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ.

وَاعْلَمُوْا أَنَّ اللهَ تَعَالَى أَمَرَكُمْ أَمْرًا عَمِيْمًا،  فَقَالَ جَلَّ جَلاَلُهُ : إِنَّ اللهَ وَمَلاَئِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ عَلَى النَّبِيِّ،  يَآأَيُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا،  اَللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ سَيِّدِ الْمُرْسَلِيْنَ، وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَالتَّابِعِيْنَ، وَتَابِعِ التَّابِعِيْنَ لَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّيْنَ،  وَارْحَمْنَا مَعَهُمْ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِيْنَ.

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ. اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِآبَائِنَا وَأُمَّهَاتِنَا، وَلِمَشَايِخِنَا وَمُعَلِّمِينَا، وَلِعُلَمَائِنَا وَجَمِيعِ مَنْ لَهُ حَقٌّ عَلَيْنَا.

اللَّهُمَّ وَفِّقْ وُلَاةَ أُمُورِنَا لِلْعَدْلِ وَالْحِكْمَةِ وَخِدْمَةِ النَّاسِ، وَاحْفَظْ بِلَادَنَا إِنْدُونِيسِيَا مِنَ الْفِتَنِ وَالْبَلَايَا وَالْمَصَائِبِ، وَأَدِمْ عَلَيْنَا الْأَمْنَ وَالسَّلَامَ وَالْأُلْفَةَ. اللَّهُمَّ ارْحَمِ الضُّعَفَاءَ وَالْمُنْكُوبِينَ، وَارْزُقْنَا قُلُوبًا رَحِيمَةً وَأَيْدِيَ مُتَعَاوِنَةً عَلَى الْخَيْرِ.

اللَّهُمَّ اسْقِنَا غَيْثًا مُغِيثًا، مَرِيئًا مَرِيعًا، نَافِعًا غَيْرَ ضَارٍّ، عَاجِلًا غَيْرَ آجِلٍ. اللَّهُمَّ أَغِثْنَا، اللَّهُمَّ أَغِثْنَا، اللَّهُمَّ أَغِثْنَا. اللَّهُمَّ اسْقِ عِبَادَكَ وَبَهَائِمَكَ، وَانْشُرْ رَحْمَتَكَ، وَأَحْيِ بَلَدَكَ الْمَيِّتَ.

اللَّهُمَّ اجْعَلِ الْمَطَرَ رَحْمَةً وَبَرَكَةً، وَلَا تَجْعَلْهُ سَبَبًا لِلضَّرَرِ وَالْهَلَاكِ. اللَّهُمَّ بَارِكْ فِي مِيَاهِنَا وَزُرُوعِنَا وَأَرْزَاقِنَا، وَأَلِّفْ بَيْنَ قُلُوبِنَا، وَاجْعَلْنَا مِنَ الشَّاكِرِينَ الْمُحْسِنِينَ.

رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.

إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَىٰ وَيَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ ۚ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ.

 

*Dr. Ahmad Junaidi, M.H.I., Dosen Ilmu Falak Fakultas Syariah UIN Kiai Ageng Muhammad Besari

Ingin versi Word, download di sini!

Informasi terkait:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *