NU PONOROGO

Official Website PCNU Ponorogo

Nalika Shalawat Sampun Kathah, Akhlak Ugi Kedah Saya Endah*

Khutbah ini menegaskan bahwa cinta kepada Rasulullah ﷺ tidak cukup dilantunkan melalui shalawat, tetapi harus berbuah dalam akhlak. Wujud konkretnya ialah kelembutan dalam keluarga, kejujuran dan amanah dalam pekerjaan, serta kehati-hatian menjaga lisan maupun jari di ruang digital. Dengan demikian, majelis shalawat semestinya menjadi madrasah akhlak yang menumbuhkan kerukunan, kepedulian, dan ketenteraman sosial.

Khutbah Kapisan

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا. مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ. أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ. اَللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ، وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ. أَمَّا بَعْدُ، فَيَا عِبَادَ اللَّهِ، أُوصِيكُمْ وَنَفْسِي بِتَقْوَى اللَّهِ، فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُونَ.

Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah. Sumangga kula lan panjenengan sedaya tansah ningkataken takwa dhumateng Allah Subhanahu wa Ta’ala, kanthi nglampahi sedaya dhawuh-ipun lan nebihi sedaya awisan-Nipun. Takwa punika boten namung wonten ing lathi, nanging kedah sumandhing kaliyan manah ingkang resik lan tumindak ingkang sae.

Jamaah Jumat ingkang dipunrahmati Allah. Wulan Rabiul Awwal asring ndadosaken swasana kampung, masjid, mushala, lan majelis kita langkung semarak kanthi shalawat. Wonten maulid, diba’an, barzanjen, simthud durar, lan maneka warna majelis ingkang nglantaraken umat émut lan tresna dhumateng Kanjeng Nabi Muhammad ﷺ. Punika tradhisi ingkang sae, tradhisi mahabbah, tradhisi ingkang sampun dipunuri-uri para ulama lan para masyayikh kita.

Nanging wonten satunggal pitaken kang prayogi kita aturaken dhumateng manah kita piyambak: nalika shalawat sampun kathah ing lathi, menapa akhlak kita ugi saya endah? Pitaken punika sanes kangge nyuda kautaman shalawat. Kosok wasulipun, supados shalawat ingkang kita waos saged tembus saking lathi tumuju manah, lajeng thukul dados tindak-tanduk ingkang dipunremeni Rasulullah ﷺ.

Allah Subhanahu wa Ta’ala ngendika:

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا

“Satemene ana ing diri Rasulullah iku ana tuladha kang becik tumrap kowe kabeh, yaiku tumrap wong kang ngarep-arep Allah lan dina akhir, sarta akeh eling marang Allah.” (QS. al-Ahzab: 21)

Ayat punika maringi piwulang bilih Kanjeng Nabi ﷺ boten namung kangge dipunpuji, nanging ugi kangge dipunteladani. Mahabbah ingkang sejati mesthi gadhah woh. Menawi kita remen nyebut asma Nabi, mesthinipun kita ugi kepengin nyonto sabaripun, jujuripun, amanahipun, lembutipun, lan welas asihipun.

Rasulullah ﷺ ngendika:

إِنَّ مِنْ خِيَارِكُمْ أَحْسَنَكُمْ أَخْلَاقًا

“Satemene wong kang kalebu paling becik ing antaramu yaiku wong kang paling becik akhlake.” (HR. al-Bukhari)

Saking ngriku, paling boten wonten tigang perwis ingkang saged kita tindakaken minangka wohing shalawat lan tresna dhumateng Rasulullah ﷺ:

  1. Shalawat kedah ngalusaken manah. Nalika lathi kita ngucap “Allahumma shalli ‘ala Sayyidina Muhammad”, sumangga manah kita ugi sinau dados langkung sabar lan lembut. Ing griya, sampun ngantos kita sregep shalawat nanging gampang bentak pasangan, gampang nesu dhumateng anak, utawi angel nyuwun pangapunten. Kanjeng Nabi ﷺ punika alus dhumateng kulawarga. Mila shalawat kedah ndadosaken swasana griya langkung tentrem, boten malah kebak tembung kasar.
  2. Mahabbah dhumateng Nabi kedah ketingal ing kejujuran lan amanah. Ing pasar, kantor, sawah, sekolah, lan papan pakaryan, akhlak Rasulullah ﷺ saged dipunwujudaken kanthi jujur nalika dodolan, boten ngurangi timbangan, boten cidra, netepi janji, mbayar utang nalika sampun saged, lan ngreksa amanah. Menawi rejeki kita dipunupadi kanthi cara ingkang resik, insyaallah berkahipun langkung awet tumrap kulawarga.
  3. Shalawat kedah njagi lathi lan driji kita. Saweg menika lathi boten namung wujud swara. Driji ing HP ugi saged dados “lathi”: nulis komentar, nerusaken kabar, lan ngirim pesen. Sumangga sampun gampang nyebar kabar ingkang dereng cetha, sampun seneng nyenyamah, ngisin-isini, utawi ngadu domba. Menawi beda pamanggih, kita tetep saged ngajeni. Punika semangat tawasuth, tasamuh, tawazun, lan i‘tidal: jejeg ing prinsip, nanging tetep alus ing akhlak.

Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah. Masyarakat kita sampun kathah gadhah majelis shalawat. Punika nikmat ageng. Saweg tugas kita yaiku ndadosaken majelis shalawat punika ugi dados madrasah akhlak. Lare-lare sinau tresna Nabi, tiyang sepuh sinau sabar, tangga tepalih sinau rukun, tiyang ingkang kagungan rejeki sinau peduli, lan kita sedaya sinau dados manungsa ingkang kehadiranipun maringi tentrem tumrap sesami.

Mugi-mugi Allah Subhanahu wa Ta’ala ndadosaken kita kalebet umat ingkang remen shalawat, tulus tresna dhumateng Rasulullah ﷺ, lan dipunparing kekiyatan kangge niru akhlak mulya panjenenganipun. Mugi kulawarga kita dipunparing sakinah, masyarakat kita dipunparing kerukunan, lan bangsa kita dipunparingi katentreman lan keberkahan.

بَارَكَ اللَّهُ لِي وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ، وَتَقَبَّلَ مِنِّي وَمِنْكُمْ تِلَاوَتَهُ، إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ. أَقُولُ قَوْلِي هٰذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.

Khutbah Kaping Kalih

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى. أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ. اَللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ، وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ. أَمَّا بَعْدُ، فَيَا عِبَادَ اللَّهِ، أُوصِيكُمْ وَإِيَّايَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَطَاعَتِهِ، لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ.

اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، وَالْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ، إِنَّكَ سَمِيعٌ قَرِيبٌ مُجِيبُ الدَّعَوَاتِ. اَللَّهُمَّ ارْزُقْنَا مَحَبَّةَ نَبِيِّكَ الْمُصْطَفَى ﷺ، وَاجْعَلْ صَلَاتَنَا وَسَلَامَنَا عَلَى نَبِيِّكَ نُورًا فِي قُلُوبِنَا وَسَبَبًا لِحُسْنِ أَعْمَالِنَا. اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِوَالِدِينَا، وَارْحَمْهُمْ كَمَا رَبَّوْنَا صِغَارًا. اَللَّهُمَّ ارْحَمْ مَشَايِخَنَا وَمُعَلِّمِينَا وَعُلَمَاءَنَا، وَاجْزِهِمْ عَنَّا خَيْرَ الْجَزَاءِ، وَانْفَعْنَا بِعُلُومِهِمْ وَبَرَكَاتِهِمْ. اَللَّهُمَّ فَرِّجْ كُرُوبَ الْمَكْرُوبِينَ، وَنَفِّسْ هُمُومَ الْمَهْمُومِينَ، وَاشْفِ مَرْضَانَا وَمَرْضَى الْمُسْلِمِينَ، وَارْحَمِ الضُّعَفَاءَ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ فِي كُلِّ مَكَانٍ، وَاجْعَلْنَا مَفَاتِيحَ لِلْخَيْرِ مَغَالِيقَ لِلشَّرِّ. رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ. وَصَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَسَلَّمَ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَىٰ، وَيَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ، يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ. فَاذْكُرُوا اللَّهَ الْعَظِيمَ يَذْكُرْكُمْ، وَاشْكُرُوهُ عَلَىٰ نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ، وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ.

*Dr. Ahmad Junaidi, M.H.I. (Dosen Fakultas Syariah UIN Kiai Ageng Muhammad Besari Ponorogo).

Informasi terkait:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *